GELUID

Met mooi weer is het lawaaierig buiten, zeker als met examenfeesten of straatfestivals de geluidsboxen flink open staan. Architecten zitten met geluid in hun maag. Een goede akoestiek is iets anders dan een geluidloze ruimte; willen we de stilte van een eerste klas treincoupé, of het geroezemoes van de tweede klas? Vooral uitschieters irriteren, de keihard pratende mobiele beller in de eerste klas of een gettoblaster in de tweede klas.
     De 'silent disco' op de Parade pakt het slim aan: iedereen een draadloze koptelefoon op en swingen maar. Een combinatie van samen dansen, dezelfde muziek zonder geluidsoverlast. Het werkt aanstekelijk, dus ik zet ook een koptelefoon op. Blijft de vraag wat de persfotograaf meer trof; geluidloos swingende studentes of 'heren in pak' met een koptelefoon op. Het zal wel de combinatie geweest zijn van 'geen geluid' en 'geen gezicht '. Gelukkig koos de fotoredactie voor de studentes, anders stonden we nog mooi op de voorpagina.

KLANTVRIENDELIJK

Verhuizen van een ongeordende bende doet denken aan mijn studententijd: leuke meiden helpen verhuizen die van tevoren geen doos hadden ingepakt en eerst de vaat nog gedaan moest worden.
     Bij mijn boekhandelaar was het laatst niet anders. Hij leek laatst een onmogelijke opdracht te hebben bedacht: 40 mensen vinden die gratis op een zondag bij een temperatuurtje van bijna 30 graden en een WK interland van Nederland op tv, vrijwillig boeken willen sjouwen en schappen inruimen.
     Je moet wel een verdomd goeie winkel zijn, wil je zonder blikken of blozen aan je klanten vragen zich om half negen te melden voor zo'n verhuizing. Hoe haal je in je hoofd! Toch bestaan ze nog, die vrijwilligers die de handen uit de mouwen steken, gewoon omdat het leuk is. Of alle boeken in de juiste volgorde staan is de vraag, maar dat studentengevoel was weer even terug, evenals de alcohol om de dorst te lessen. En ja… die leuke meiden waren er ook weer.

HONDERD

Meeste vijftigers trouw aan partner’, kopt de krant. Met al die scheidingen om me heen voel ik me bijna een uitzondering. Toch zaait zo'n bericht twijfel. Volgens het CBS zijn vrouwen gelukkiger met een nieuwe partner terwijl mannen juist tevredener zijn in hun eerste relatie. Vrouwen gaan erop vooruit met een tweede man, terwijl diezelfde man erop achteruit blijkt te gaan! Vreemd.
     Toch maar weer feesten, zoals met een bevriend stel (eerste huwelijk) dat samen honderd wordt. Een memorabel moment. Dat geldt wat minder voor het schrijven van columns, al staat de teller met deze ook op honderd. Geen nood, ik blijf toch nog even voor u schrijven, mijn trouwe leespartner.

RECEPTIES

 

Culturele manifestaties worden steeds grootser en kunnen niet zonder sponsors. Die bedrijven mogen hun Vips uitnodigen voor speciale avonden. Zo stond ik oog in oog met een schitterende creatie van Rembrandt in het Rembrandthuis. Waar je normaal moet dringen om een stukje van bijvoorbeeld zijn zoon Titus te kunnen bewonderen, stond ik nu bijna alleen omringt door een enkele minister of andere VIP. Slechts een heel select aantal Vips was uitgenodigd, al stond het nauwe straatje vol met auto's met chauffeurs, een luxe die hotemetoten zich permitteren dankzij de huidige veiligheids-hausse.
     Tijdens het hapje en drankje mag je netwerken, net als Rembrandt dat ooit deed. Deze combinatie van handel en cultuur ging hem minder goed af dan schilderen. Zelf geniet ik liever in de privésfeer van kunst en cultuur, lekker op het fietske naar het Elastiek festival in Hilvarenbeek om Trijntje, Toets etc. te horen spelen. En als je daar toevallig een hoge ambtenaar van VWS tegen het lijf loopt, ach... ritselen zit nou eenmaal in mijn bloed!

KRITIEK

Wij Nederlanders zijn meesters in het geven van kritiek, vaak ongezouten en direct. Terwijl andere nationaliteiten graag wat terughoudend zijn, staan wij graag snel met onze mening klaar. Kritiek leveren is één, kritiek verdragen is andere koek. Hoe reageren we zelf op kritiek?

     Voor de Amerikanen is Nederland meestal geen onderwerp van gesprek, tenzij het om terroristische acties komen we in het nieuws. Een relatief klein vuurwerkincident in Rotterdam haalt nauwelijks het nieuws in de Nederlandse kranten, maar staat prominent in de Amerikaanse kranten en op tv, een teken van extreme angst van Amerikanen voor onverwachte aanslagen.
     Toch wordt het anders wanneer diezelfde Amerikanen ons gaan doorlichten, zoals onlangs in de New Yorker door Jane Kramer gebeurde. Ze schilderde Nederland af als een onwrikbare en ongemakkelijke natie ten opzichte van allochtonen, verre van verlichtend. Nederlanders vermijden confrontaties liever en gaan krampachtig en lachwekkend om met ‘allochtonen’. Vooraanstaande Nederlanders wezen in hun reacties deze kritiek meteen van de hand als onwetendheid van een ‘domme’ Amerikaan zonder Europese culturele bagage. Tijdens het debat met en over minister Verdonk moest ik er even aan terug denken: misschien zijn die Amerikanen zo gek nog niet.

IEDEREEN WIL Z'N EIGEN LEVEN LEIDEN

Iedereen wil zijn eigen leven leiden, een behoefte die vaak begint in de puberteit en daarna alleen maar sterker wordt. Zo ontstaan twee gescheiden werelden: die van thuis met familie en de buitenwereld, waar het thuisfront vaak weinig van weet.
     Internet biedt jongeren de ruimte om zichzelf te ontdekken, los van het thuisfront. Je ouders weten vaak totaal niet waar je mee bezig bent, welke andere kwaliteiten je aan het ontwikkelen bent. Ook een neefje had die behoefte, ondanks dat hij vanaf zijn geboorte helaas ziek was. Via internet bouwde hij een eigen kennissenkring op waar hij zichzelf kon zijn, waarin niet zijn gezondheid, maar zijn talenten centraal stonden, zoals DJ - techniek en onderwijs, kwaliteiten die deels voor zijn ouders ook een verrassing waren.
     Afgelopen zondag had hij het zelfs voor elkaar gekregen dat De Dijk tijdens een optreden een nummer speciaal aan hem opdroeg. Woensdag volgde een liveoptreden van zijn lievelingsnummer door weer een andere band. Daarna kon iedereen afscheid van hem nemen, terwijl hij lag opgebaard in een geluidskist. Zaterdag maakte een inwendige bloeding een einde aan zijn te korte leven. Hij had volop genetwerkt en ondanks alles toch zijn eigen leven geleid.

GENEESKRACHTIG VOCHT

In cafés vloeit het bier rijkelijk en spelen de hormonen ook wel eens op, vooral als het wat warmer wordt. Hormonen zoals oestrogeen spelen een belangrijke rol bij de ontwikkeling van vrouwelijke geslachtskenmerken, maar ook mannen hebben oestrogeen. Een teveel kan bij beide geslachten het seksueel verlangen remmen, informatie die allemaal op het internet is te vinden.
     Bij een groot aantal berichten op internet kijk je onwillekeurig even naar de datum, is het geen 1 aprilgrapje? Zo hebben Tsjechen (uit Pilsner?) een biersoort ontwikkeld speciaal voor vrouwen in de overgang, met extra fyto-oestrogeen uit hop en gerst, ter vermindering van menopauzeklachten.
     Sinds kort ontvangen nieuwe donateurs van de researchactiviteiten, in ons ziekenhuis een bierflesjespakketje Pupilkes, als aardigheidje. Misschien moeten we in een ‘double blind’ onderzoek toch maar eens de geneeskrachtige waarde van de Pupilskes laten vaststellen. Gezien de gemiddeld hoge leeftijd van onze patiënten zal de geneeskrachtige waarde waarschijnlijk minder gezocht moeten worden in de effecten van oestrogeen, misschien eerder op de hydraterende werking van een glas bier!

GELD MAAKT NIET GELUKKIG

Economen praten niet alleen over geld; ze houden zich bezig met schaarste in brede zin. Wanneer iets zeldzaam is en ieders behoeften moeten worden bevredigd, heb je een economisch probleem. Veel mensen hebben behoefte aan geld, dat is schaars, dus is het al snel een (financieel) economisch probleem.

    Richard Layard, een Britse econoom, richt zich op geluk als schaarste. Hij stelt dat harder werken een enorme druk zet op het gezinsleven en de contacten met vrienden, wat uiteindelijk geluk vermindert. Werken, werken, alleen om méér te produceren, zonder de tijd en rust te nemen om ervan te genieten is volgens hem verkeerd.
     Interesse in andermans geld leidt vaak tot jaloezie. Belangstelling tonen voor andermans geluk maakt je juist gelukkiger, anderen zijn tenminste net zo belangrijk als jezelf.  Geluk is niet afhankelijk van meer geld, maar van factoren zoals sociale verbindingen, betekenisvol werk en persoonlijke vrijheid. Zo vinden economen toch weer een goedkope manier om zonder extra geld toch gelukkiger te worden.

KWALITEIT VAN HET LEVEN?

Terwijl de brievenbus steeds minder geluid maakt, wordt het aantal e-mails dat we ontvangen steeds overweldigender. Als voormalig medewerker van Microsoft en Apple is Linda Stone al jaren gewend aan de constante stroom van e-mails, sms’jes, telefoontjes, enzovoort. Zij ziet een mogelijke uitweg (NRC 15-04-2006):

     “In het ‘ik-ik-ik’ tijdperk van 1965 tot 1985 probeerden we zoveel mogelijk dingen tegelijk te doen. Tussen 1985 en 2005 werden we overspoeld en overprikkeld. Het was het tijdperk van ‘contact-contact-contact’. We waren overal bereikbaar (via sms, telefoon, laptop), behalve voor de mensen die op dat moment naast ons stonden. Altijd alert, met een voortdurend gevoel van tekortschieten.”

     Sinds 2006 zijn we selectiever geworden, en draait het meer om ‘zin-zin-zin’. We doen alleen nog datgene wat echt bijdraagt aan onze kwaliteit van leven. Zingeving, ergens bij horen, veiligheid en vertrouwen zijn de nieuwe criteria.* ‘Druk-druk-druk’ is dus niet meer het standaardantwoord op de vraag: “Hoe gaat het?” We wachten rustig op dat ene zinvolle contact dat ons leven verrijkt. Ik zie de postbode al aankomen; zou hij die bijzondere brief bij zich hebben?

 

 * Achteraf gezien moet ik constateren dat de door Linda Stone gedeelde uitweg naar meer bezinning achterwege is gebleven. We zijn nog steeds ‘druk, druk, druk’. Het stijgend aantal werk gebonden psychische burn-outklachten in Nederland bedraagt thans 31,5%. In het jaar 2006 bloeide de economie sterk op, uitmondend in een crisis in 2008. Zou ruimte voor zingeving, welzijn, samenhangen met welvaart?

KRUISTOCHT

Heel toepasselijk in deze 'goede' week haalde ik mijn dochter op bij het ziekenhuis de Heilige Familie gelegen in de ‘anale driehoek’ Kontich, Aartselaar en Reet, ten zuiden van Antwerpen. Het is maar een kort ritje van drie kwartier, maar wel een wereld van verschil. Haar vier verstandskiezen werden daar onder volledige narcose door de kaakchirurg verwijderd, terwijl in ons landje meestal twee tegelijk onder lokale verdoving worden getrokken.
     Niet alleen de methode van verwijderen ook de behandeling, is cultureel bepaald. Mijn eigen half-Zweedse tandarts heeft in haar Zweedse tijd geleerd conservatief te behandelen, terwijl de Hollandse collega's kronen bij de vleet plaatsen. De Zweden laten die kronen lekker in hun vlag zitten, terwijl Nederlanders hun mond vullen met veel meer kunstwerken dan andere Europeanen, misschien verklaart dat onze ‘grote bek’?

     Je als natie uiten kunnen we zoveel slimmer aanpakken, er zijn immers meer wegen die naar Rome leiden.
Op 1e paasdag tonen we aan de wereld dat we het ook anders kunnen: op het Sint Pieterplein spreken we met bloemen, zonder woorden. En we worden daarvoor bedankt, als de nieuwe paus “dank u voor de bloemen” tenminste niet vergeet. Anders wordt het tijd voor een kruistocht naar de heilige familie om die erkenning van die Hollandse schoonheid af te dwingen.