ELECTRONICA

Pierre van Hooijdonk zit met zijn 36 jaar aan het einde van zijn voetbalcarrière, oftewel de "oude" collectie voetballers. Bij zijn nieuwe club Feyenoord hoop hij zich toch in de kijker te spelen voor het WK voetbal, ondanks zijn leeftijd.  De club op Zuid biedt meer kwaliteit dan “zijn" clubje NAC, maar ook wat "oudere" kwaliteit heeft jonge talent nodig om te scoren.
     Met het WK voetbal in Duitsland op komst, stimuleert de elektronica-industrie massaal de overstap naar flatscreens en High Definition TV’s.  Ook de toeschouwer moet investeren in kwaliteit. Hoe mooier het beeld, hoe aantrekkelijker het voetbal, hoe verder we komen, des te meer nieuwe tv's Philips kan verkopen. Elektronica winkelketens, zoals Media Markt spelen slim in op deze trend. Hun paginagrote advertenties lokken klanten met prijstrekkertjes waar je nog best mee thuis kunt komen. Eenmaal in de winkel kiezen velen toch een TV uit de schappen met net iets nieuwere versies, en letten ze iets minder op de wat hogere prijs. De klant is gelukkig met de (duurdere) blinkende nieuwste tv in plaats van het prijslokkertje en Media Markt is nog gelukkiger.

     Tijdens de uitverkoop hangen de kledingrekjes vol met de "oude" collectie, om ruimte te maken voor de nieuwe collectie. Wat bij elektronica opgaat, graag het nieuwste, geldt ook voor andere behoeften die we hebben. Geldt het ook voor deze WK, kiest Marco van Basten alleen voor nieuw talent en niet voor ervaren spelers? Of kunnen we straks hopen dat Nederland blijft winnen en de vrije trappen van Pierre erin vliegen?

 

SCHEIDEN

Een schilderij is een verstilde weergave van onze waarneming. De schilder schildert en wij als toeschouwers wordt de interpretatie gegund. In zijn roman Nazomer brengt Philippe Besson de personages uit Edward Hoppers beroemde schilderij Nighthawks tot leven: een vrouw in het rood, de man vlak naast haar, een andere man verder op aan de bar en een zwijgende barkeeper. Wij kijken via de grote etalageramen de bar binnen. Besson geeft hen verhalen: de vrouw wacht op haar minnaar die vanavond gaat breken met zijn vrouw, terwijl de man ernaast haar ex van een paar jaar geleden blijkt te zijn, net gescheiden van zijn huidige vrouw. De barkeeper beschouwt en houdt zijn mond.

     Het boek sluit goed aan bij een trend in mijn omgeving: veel relaties vallen, soms van 28 jaar, uiteen. Tijdens de afgelopen kerstdagen leek het schilderi zich op diverse plekken te hebben afgespeeld, met mensen om mij heen die met elkaar wilden breken. Een bericht in de krant wees ook al op een toename van het aantal echtscheidingen. Zo besloot een kennis na zijn scheiding een café te openen. Samen met zijn nieuwe vriendin was hij maanden aan het afbreken, timmeren en opbouwen. Het nieuwe café liep gelijk als een trein, vooral met veel exen die op zoek gingen naar een nieuwe partner. Afgelopen weekend was mijn kennis 'even' naar Aruba. Zijn vriendin stond alleen achter de bar. Alweer ex, want een langdurige relatie zag hij toch niet zitten.
     Waarom zo velen ineens op elkaar zijn uitgekeken is koffiedikkijkerij. Misschien lijkt het gras bij de buren altijd wat groener. Lulkoek volgens onze groenteboer " als ge maar regelmatig blijft maaien, blijft het gras wel groen. Maar dan motte wel blijven maaien''. Ook relaties hebben net als gras onderhoud nodig om levend en mooi te blijven.    

SNELHEID

Het motto lijkt tegenwoordig: als het maar snel gaat. Bij de jaarwisseling valt het hoge tempo nog extra op waarin alles verloopt. Voor je het weet schrijf je redelijk vloeiend het juiste jaartal op, zitten we alweer een cijfertje verder.
     In die jachtige omgeving is een kort uitstapje naar 'de Eifel' een verademing. De snelweg ernaartoe is een walhalla voor snelheidsduivels, met weinig auto’s zoals in de jaren zestig. 175 km op de snelheidsmeter kan makkelijk. Een sneeuwheuvel in de buurt, een 'gesundheitszentrum' en een Aldi/ E- markt completeren de voorzieningen in het dorp. In het 'grundlich' en 'sauber' ingerichte huisje, zonder die verdomde computer, is de snelheid ver te zoeken. Alles is nog net zoals een jaartje geleden: de sauna, het solarium en het bubbelbad hebben hun constante stroom van slechts enkele dorpsbewoners. Zelfs met weinig ligstoelen is er altijd wel eentje vrij. Wat een verschil met de zomervakantie als in de eerste minuut na de zwembadopening de ' hooggeëerde' gasten met hun handdoeken snel alle ligstoelen inpikken voor de rest van de dag.

     Lekker weggedoken in zo'n Duitse bank met dikke kussens leest een boek soepeltjes weg. De wereld lijkt even stil te staan. Een wandeling door het besneeuwde landschap wordt alleen onderbroken door een 'vliegend' hert op weg naar voedsel en de razendsnel afdalende skiërs op de Erbeskopf. Tussen al die snelle afdalers sta ik ineens oog in oog met een collega. Toch weer een rustgevende gedachte zo'n vertrouwd gezicht in een vreemde omgeving.

LIEGEN

Wie weleens slechte punten op school haalde, is er vertrouwd mee: een leugentje om bestwil moet kunnen. Gewoon even die 3.2 voor het S.O.-tje Duits vergeten, als je moeder belangstellend vraagt of je nog cijfers hebt teruggekregen. Even vergeten, moet toch kunnen? Volgende keer compenseren met een hoger punt en niemand die het komt te weten. Moet je natuurlijk wel dat hogere punt halen.
     Toch raken heel wat mensen met zichzelf zo in de knoop, dat ze geen andere weg zien de waarheid structureel te verdraaien. Ze beweren stellig dat ze hun beloftes zijn nagekomen en verschuilen zich achter excuses zoals een falende techniek, 'mailtje toch echt verstuurd'. Opnieuw sturen lukt even niet, want ' stom, stom ik heb het mailtje al gedeleted'. Pff weer wat tijd gewonnen, denken ze. Tijdrekken wordt en strategie, maar uiteindelijk stapelen de leugens zich op.
      In een tijd waarin alles via media breed wordt uitgemeten, liggen privézaken binnen enkele minuten op straat. Leugenaars raken verstrikt in hun eigen verhalen en verzinnen de meest onwaarschijnlijkste voorvallen om zichzelf te redden. Als hun verzinsels inspelen op sociaal onbehagen, zijn springen populisten niet te beroerd om een charitatieve inzameling te organiseren om het slachtoffer te helpen. Maar weken later wordt in een klein krantenberichtje gemeld dat het hele verhaal door het slachtoffer verzonnen was.

Dit soort mediacircussen is niet alleen pijnlijk voor de leugenaar, maar nog schadelijker voor de echte slachtoffers van geweld of ander sociaal ongewenst gedrag. Hun problemen krijgen minder aandacht, omdat sensationele verhalen de schijnwerpers stelen. 'De leugen regeert' heet een tv-programma of lokken media de leugens uit door hun honger naar excentrieke en spectaculaire nieuwsberichten?

aanvulling op 27 december 2005:

Het onderwerp ‘liegen’ is actueler dan oorspronkelijk voorzien. Op de dag van de plaatsing blijkt dat één van de belangrijkste medische researchresultaten van de afgelopen jaren, revolutionaire stamcellijnen,  ook bij elkaar gelogen zijn. Hwang Woo-Suk, ooit geroemd als pionier in stamcelonderzoek, bleek zijn resultaten volledig te hebben vervalst. "De data in het tijdschrift Science kunnen niet worden gezien als een simpele vergissing, maar als opzettelijke vervalsing, gebaseerd op twee stamcellen", aldus de onderzoekscommissie. "Dit is een serieuze wandaad die de fundamenten van de wetenschap heeft beschadigd." Liegen komt dus ook voor in de medische wetenschap, en niet bij de minste.

 

OMGANG

De behoefte aan een vredige omgeving lijkt bij Nederlanders steeds vroeger te komen. De Sint had de pakjes nog maar net door de schoorsteen gegooid of de kerstlichtjes flikkerden al in de winkelcentra. Ook bij ons thuis wordt de kerstboom steeds eerder aangeschaft. Gelukkig viel de prijs mee, een verse blauwspar van 2 meter met kluit, voor slechts € 5,- .
     Ondertussen wijdde de NRC een artikel aan de toenemende botheid van Nederlanders. Volgens landgenoten die in het buitenland zijn geweest, worden we steeds botter. Dat was al zo in vorige eeuwen - Casanova vond de Amsterdammers in 1758 al heel vrij in de omgang- maar het lijkt steeds botter te worden. We hebben zelfs al een minister van Buitenlandse Zaken die Bot heet, maar dat zal wel toeval zijn! In trein en tram maak ik de botheid dagelijks mee: mensen laten anderen niet rustig uitstappen, uitgebreid bellen en ongegeneerd keihard tegen schreeuwen elkaar, zodat iedereen gedwongen mee moet luisteren.
     Is gebrek aan manieren erg? Volgens de Britse journaliste Lynne Truss verlies je dan de vaardigheid om je in anderen te verplaatsen. Dat maakt je minder bewust van andermans ruimte van anderen, de belangen en wensen en belemmert goede communicatie. Die vaardigheid maakt iemand een goed onderhandelaar. Je merkt het verschil gelijk in België: daar geen Hollands haantjesgedrag, rustig overleggen met aandacht voor wat gezegd én vooral niet gezegd wordt.
     Op de kerstmarkt in de buurt lijkt het beter te gaan ofschoon je over de hoofden kon lopen. Met een glas gluhwein in de hand toont iedereen respect voor elkaar. De vraag blijft of de meesten nog de christelijke betekenis van Kerstmis weten. Voor het terugdringen van de Hollandse botheid is het te hopen dat ze die kerstlichtjes blijven verbinden met de vredesgedachte.

SINTERKLAAS IN ITALIË

Vrijdagavond was het weer even hectisch in ons gezin. Door slecht aansluitende treinen kamen mijn kinderen een uurtje te laat voor de Sinterklaasavond. Dat gaf mij de mogelijkheid om nog zes extra gedichten te schrijven. Want gedichten horen er nu eenmaal bij. 

De een viert sinterklaas alleen nog met de kleine kinderen, de ander kiest voor kerst. Wij vieren het met het hele gezin nog ouderwets, met gedichten en met surprises. De kinderen staan erop dat we deze traditie voortzetten. De avond erna doen we het nog dunnetjes over met de hele familie, geheel conform de wens van mijn reeds jaren geleden overleden vader. Eerst een gezamenlijke maaltijd, altijd een visbuffet, en daarna uitpakken.
     Op veel lijstjes prijkt dit jaar Jamie Olivers kookboek over de Italiaanse keuken, ook bij mijn vrouw. De kinderen kwamen gelijk met de kritische opmerking of ik het boek doorbladerde als menukaart of als kookboek. Mijn vrouw kan zo extreem goed en snel koken dat ik nooit aan de bak kom. Opvallend is de inleiding van Oliver. Hij raakt helemaal verliefd op de Italiaanse keuken én vooral op de Italiaanse levenswijze op het platteland. Een manier van leven waar familie en vrienden centraal staan, chauvinisme voor de heerlijkheden van de eigen stad en dorp, optimaal genieten van eenvoudige middelen. Jonge meisjes leren al vroeg alles van de heerlijke pasta en pesto bereiding. 
     Nogal wat mensen die het kookboek van Oliver kopen vinden Sinterklaas maar een belastend feest en slaan het over. De levenswijze die volgens Jamie de verklaring vormt voor de heerlijke keuken van Italië past echter precies bij het Sinterklaasfeest: samen zijn, tradities koesteren en genieten van wat je hebt. Koken volgens het kookboek levert heerlijke gerechten op, maar misschien is het nog beter om die onderliggende levenswijze te omarmen, dat maakt alles nóg smakelijker.

TANDHYGIËNISTE

De tijd van de goede voornemens nadert. Soms lukt het me om mijn leven te beteren. Zo neem ik tegenwoordig drie minuten extra om de trein te halen. De kick om precies 30 seconden voor vertrek op het perron te staan, is voorbij. Andere voornemens beginnen goed, maar vervagen snel. Mijn plan om 's avonds na elf uur de PC uit te laten, heb ik alweer regelmatig geschonden. Toch zit ik niet meer 's nachts om 2 uur te e-mailen. Geschonden voornemens zijn vervelend, maar het wordt echter irritant als anderen zich ermee gaan bemoeien en je een soort straf opleggen.
     Daarom vind ik afspraken met de tandhygiëniste zo afschuwelijk. Tanden zijn zeker niet mijn sterkste punt. Na een grondige inspectie met dat irritante haakje, volgt altijd een poetsinstructie. De eerste weken volg ik die braaf op, maar daarna komt de klad er toch wat in. 's Avonds zit ik vaak te lang achter de PC en poets ik snel mijn tanden voordat ik naar bed ga. Naast het poetsen moet ik ook nog stoken en met verschillende borsteltjes aan de slag. Het stoken lukt nog wel, maar ik droom liever eerder weg dan ook nog te gaan borstelen.
     Toch werkt dat bestraffende vingertje van de tandhygiëniste wel. Binnenkort moet ik weer op controle, dus tijd om mijn voornemens weer op te pakken. Want één ding weet ik sinds de kleuterschool: een boze juf voelt niet lekker.

NUMMER 13

Mijn universitaire studie verliep soepel en succesvol, al duurde de middelbare school wat langer; zeven jaar. Een typische laatbloeier. Het zitten blijven had gevolgen voor de militaire dienstplicht. Eerst in dienst, daarna naar de universiteit. Voor het eerst was geen naam meer, maar een dienstplichtnummer; 530709448. De oom van mijn moeder, werkzaam bij de dienstplichtadministratie, zorgde voor een versnelde oproep, zodat ik minder studiejaren verloor. Mijn militaire carrière bleef daardoor beperkt tot vrachtwagenchauffeur als soldaat eerste klasse, op een YA314.
     Nummer 13 werd mijn wagen. Hoewel 13 vaak als ongeluksnummer wordt gezien, bracht het mij geluk. Hij liet mij nooit in de steek tijdens de ritjes, bijvoorbeeld voor KMA-cadetten. Wel herinner ik me dat een collega met wagen nummer 13 uit de kazerne Amersfoort, minder geluk had, er viel een boom op zijn voertuig. Louter toeval natuurlijk.

     Meer dan vrachtwagen rijden leerde ik niet in dienst, maar ik leerde veel van mijn maten. Die meeste kwamen uit Willibrord (gemeente Rucphen), ruige jongens die in het weekend de Mercedessen van hun vader 'leenden'. Soms ontdekten ze de volgende dag tot hun schrik bloedresten op de achterbank. Willibrord is een bijzondere gesloten gemeenschap die wetenschappelijk ook interessant is. Het Erasmus Rucphen Familieonderzoek (ERF) bestudeert bij 2.500 mensen erfelijke factoren die bijdragen aan veelvoorkomende ziekten. De EUR heeft veel publicaties, waaronder oogheelkundige, dankzij het dorp kunnen publiceren.

     Het getal 13 is nooit uit mijn leven verdwenen. In dit digitale tijdperk krijg ik steeds meer nummers toegewezen; sofinummers, wachtwoorden, pincodes, toegangscodes en vaak zit het getal 13 erin. Misschien zit het in mijn genen al is de relatie tussen gen en een specifiek getal nog niet bevestigd in de ' Rucphen studies'. Toch lijkt die erfelijke aanleg door te werken bij onze jongste dochter. Voor het eerst speelt ze in een sportteam met rugnummers. Ze gaat zeker winnen met nummer 13 !

 

PARADIJS

Een zondagmiddag in november staat meestal in het teken van herfststormen, kale bomen en de eerste koude nachten. Dit jaar is alles anders, de blaadjes hangen nog gewoon aan de bomen, de zon schijnt en de hemel is strakblauw. Het voelt meer als lente dan herfst.

     Mijn wijk, ooit een dorp houdt Brabantse tradities graag in stand. Terwijl het weer lenteachtig is botsen de vele tradities en culturen fel op elkaar. Sint is net aangekomen in Nederland en maakt zijn opwachting. De nazaten van de Poolse bevrijders (zij verlosten ons van de Duisters maar ook vele meisjes van hun maagdelijkheid) vieren even verderop in het gemeenschapshuis een Poolse landdag. In de diverse cafés klinkt al carnavalsmuziek, want ook dat seizoen begint op 11 november en in de kerk worden paradijselijke klanken voortgebracht.

     Het engelenconcert, geïnspireerd door Dante's De goddelijke komedie, ademt harmonie en gevoel. Het neemt afscheid van de twintigste-eeuwse avant-garde en omarmt passie als kern van muziek. Sopranen vullen de kerk met engelenklanken, terwijl de koperen klanken van de carnavalsmuziek van buiten zachtjes doordringt. Het lijkt alsof feestvreugde hemel en aarde verbindt.
     Dante wist de relatie tussen intellect en passie in het paradijs treffend te schetsen. In hel en vagevuur is intellect leidend, maar het paradijs betreedt hij aan de hand van zijn aardse geliefde Beatrice. Hemelse sferen kunnen alleen met beelden worden geschetst en vanuit het hart worden beleefd.

     Het weer mag dit jaar dan niet onstuimig zijn, de mens lijkt weer vol passie te zitten. Dat maakt dit aardse paradijs wel een stuk mooier.

BODYBUBBELS

Marketing is “booming”, ook in ziekenhuizen. Tijdens een promotiedagje voor ons ziekenhuis in hartje Rotterdam bleek dat we onze ogen flink de kost moeten geven.

Al weten we erg veel van ogen, klanten lokken op het Binnenwegplein, is toch wat anders dan een poli draaien. Het moeilijkste? Contact leggen met voorbijgangers vanuit een stand. Oogcontact speelt hierbij interessant genoeg een cruciale rol. Tijdens presentaties kijkt 43% van de toehoorders naar de ogen van de spreker en slechts 12% naar diens mond. Ook bij het aanspreken van het winkelend publiek werkt het zo: eerst oogcontact maken voordat je de voorbijganger fysiek benadert. ‘Het oog’ staat dus centraal, zelfs voordat je er iets over zegt.

     Daarnaast moeten we rekening houden met persoonlijke zones, oftewel ‘bodybubbels’, onzichtbare ruimtes om ons lijf heen waarbinnen we ons comfortabel voelen. Volgens het blad Fortune dulden we in de persoonlijke zone (0,5 tot 1,25 meter) enkel heel goede vrienden. Voor zakelijke contacten geldt een zone van 1,25 tot 2,2 meter. Benader iemand nooit dichter dan een armlengte (0,75m) om ongemak te voorkomen.

     Wat als iemand te dichtbij komt? Achtergrondgeluid en fel licht helpen, mensen houden dan automatisch meer afstand. Partybeesten weten dat maar al te goed, gedempt licht en zachte muziek zorgen voor een intimiteit. Wil de kroegbaas op tijd naar huis dan gaat de lichtknop op vol, fel licht en harde muziek creëren juist afstand. Of is het toch de wat tegenvallende schoonheid in het volle licht die de bodybubbel zone wat doet aanzwellen? Met het felle licht in ziekenhuizen lijken de bubbels vanzelf te werken; de commissie ongewenste intimiteiten lijdt immers nog steeds een slapend bestaan. Als we onze ogen de kost geven en de armlengte niet doorkruisen blijft dat nog wel een tijdje zo.