OUTLET

Ontwikkelingen in de mode geven vaak een voorproefje van wat ons in de toekomst te wachten staat. Kleuren, stoffen, roklengtes en de nadruk op vrouwelijke vormen weerspiegelen het economisch vertrouwen en de stemming in de samenleving. Mode toont ook waar talent toe kan leiden. In de havenloodsen in Noord-Antwerpen vindt bijvoorbeeld een megagroot outlet-evenement plaats van Dries Van Noten, waarbij vrouwen uit de high society zich verdringen om een betaalbare 'Van Noten' te bemachtigen. Ondanks prijskaartjes van honderden euro's staan er lange rijen bij de kassa's. Niet vreemd, want op het duurste winkelplekje ter wereld, Fifth avenue in New York, kost een rokje van Dries van Noten de zeer vette prijs van $ 3000 !
     Antwerpen is booming op modegebied, mede dankzij studenten van de Antwerpse Modeacademie, die hebben bijgedragen aan de status van Antwerpen als de modestad van Europa. Ons kleine stukje Benelux heeft al veel succesvolle modeontwerpers voortgebracht. Marlies Dekkers begon met lingeriecreaties op de kunstacademie, kreeg een prijs voor de talentvolste student, en heeft nu haar eigen merk en winkels. Viktor en Rolf, twee gewone jongens uit het Brabantse, maken internationale furore in de modewereld van Parijs en Milaan.
     Creativiteit kan dus leiden tot grote economische successen. Studenten transformeren tot succesvolle ontwerpers wat gemeenten inspireert om cultuur en economie te combineren voor economische groei. Na commerciële dienstverlening lijkt cultuur nu een belangrijke motor voor de welvaart te worden. Met de Witte de Withweg zo nabij het ziekenhuis hebben we hier een uitstekende uitgangspositie.

 

DE BETAALAUTOMAAT

Zelf ben ik nooit in een gevangenis opgesloten geweest. Mijn ervaring beperkt zich tot het zingen tijdens kerstmis in de gevangenis. Als jong manneke viel het me wel op dat 'De Drie van Breda' en de overige gevangenen zich heel gewoon gedroegen. Zelfs de collecte werd door een gevangene opgehaald, zonder dat iemand een graai in het mandje deed.

     Onlangs fietsten we over het enorme gevangeniscomplex van 600 ha in Merksplas (B). In de voormalige gevangeniskapel was een museum over vrijheidsberoving ingericht, open vanwege de Dag van het Erfgoed. Daar lees en zie je van alles over afwijkend gedrag en vrijheidsberoving als straf.

     De hedendaagse technologie maakt ontsnappen uit gevangenissen moeilijker én binnenkomen lastiger, zoals bleek bij een betaalautomaat. Vroeger kwam eerst het geld en daarna het pasje eruit, wat vaak leidde tot vergeten pasjes. Nu komt eerst het pasje en daarna het geld, wat veiliger is. Onlangs ging het toch mis. Een gezinslid trok versuft haar pasje uit de automaat, maar vergat het geld eruit te halen! Gelukkig belde een eerlijke vinder enkele uren later, misschien gestimuleerd in zijn goedheid door een techniekje op de bankautomaat, de beveiligingscamera. Dankzij dit soort technologische hoogstandjes wordt diefstal sneller herkend en sociaal gewenst gedrag gestimuleerd. Wellicht wilde hij deels uit angst voor herkenning op de regionale tv – vaak gebruikt om misbruik met gestolen pasjes te tonen, het geld persoonlijk terugbrengen. Na lang aandringen wilde hij toch zijn vindersloon aanvaarden.

 

RICHARD GERE

Toen ik nog een jongetje met mooie blonde krullen was, zong ik als sopraantje in een kerkkoor. Niet onverdienstelijk want ik mocht regelmatig een solopartij zingen. De dirigent vond de akoestiek van de kerk echter zo slecht dat hij met zijn koor naar een andere kerk verhuisde, en ik ging andere dingen doen.
     Tijdens de paaswake, de nachtmis met Pasen, ben ik dit jaar naar die andere kerk gegaan. Het koor bestaat uitsluitend uit jongens en mannen en zingt heel verdienstelijk. De inmiddels ruim 80-jarige dirigent zat voor me en genoot zichtbaar van wat zijn opvolger hem voorschotelde. Tijdens het Alleluja van Georg Friedrich Händel galmden de hoge tonen van de sopranen door de kerk. Ik hoorde mezelf als jong sopraantje die prachtige geluiden weer voortbrengen, wat kan de menselijke stem toch een schitterend geluid voortbrengen. Ook al begreep ik vroeger geen snars van de Latijnse gezangen, het ritme van de woorden gleed vanzelf uit je mond.

     Ruim een week daarvoor had ik de sopraan Ise Eerens, een prachtige vrouw met een even prachtige stem, het Stabat Mater horen zingen - deze keer een uitvoering van Boccherini. Het Stabat mater is een soort zuidelijk variant van de Mattheus-Passion in Naarden en beschrijft het leed van Maria bij de kruisdood van Christus. Deze uitvoering vond plaats in Oirschot en mede een initiatief van de aannemer.

     Ik ga zelden of nooit naar uitstapjes die door zakenrelaties worden georganiseerd; mijn weekends wil ik zoveel mogelijk in huiselijke kring doorbrengen. Maar vanwege mijn koorverleden en de bijzondere sfeer besloot ik toch gaan. Mijn vrouw, gaat zelden mee naar zakelijke verplichtingen maar had al ingestemd mee te gaan. Een ernstige reden bleek echter haar gang naar Oirschot te blokkeren: op televisie werd een film met Richard Gere uitgezonden! Met tegenzin strompelde ze de kerk in, waar we een plekje vooraan kregen recht tegenover de orkestleden. In het programmaboekje las ze over de altviolist, Roger Chase, een Brit die studeerde aan The Royal College of Music in Londen en nu professor was aan de Guildhall School in London. Ze viel bijna van haar stoel toen hij recht tegenover haar ging zitten; hij leek als twee druppels water op Richard Gere! Zo werd het toch nog een prachtige avond: schitterende stemmen en een aantrekkelijke uitstraling van de performers, voor ieder wat wils.

 

UPGRADING

Moorfields, het grootste oogziekenhuis van Europa vierde onlangs haar 200-jarig bestaan met een groots jubileumcongres. Zijn wij al blij met een sponsorbijdrage van enkele duizenden euro's, onze Londense collega’s hadden een groot hotel afgehuurd aan de rand van Hyde park grotendeels gefinancierd. Voor het op te richten kinderoogziekenhuis hadden ze al € 15 mln. opgehaald bij enkele rijke Britten. Zelfs collecteren kunnen we nog van de Britten leren.

     Meestal reizen we heen en weer voor dergelijke bijeenkomsten. Je springt op de fiets naar Rotterdam airport en bent sneller in Moorfields dan de directeur van Moorfields, die dagelijks meer dan twee uur onderweg is van huis naar ziekenhuis. Een bezoek is dan snel gemaakt.
     Dit keer blijven we echter overnachten in een hotel, het inchecken is altijd weer een verrassing. Meestal heb ik meer geluk dan mijn collega met inchecken. En jawel hoor, er waren geen non-smoking kamers meer beschikbaar maar op de negende etage hadden ze nog wel een mooie hoekkamer vrij. Vanuit mijn bed leek heel Londen aan mijn voeten te liggen. In Engeland is alles sowieso luxueus, economisch gaat het hen voor de wind en dat zie je goed in Londen. Toen we ruim tien jaar geleden de eerste contacten legden met de leiding van Moorfields, was Londen nog in verval. Het vliegtuig naar London City Airport zat toen half vol en het vliegveld lag te midden van vervallen havenloodsen. Inmiddels is het gebied uitgegroeid tot een chique wijk waar de banktop van Europa vergadert en werkt. De stations zijn opgeknapt, de straten schoon en zelfs de zon scheen in Hyde park! We voelen ons al aardig thuis in Moorfields, veel van onze collega’s hebben er al presentaties gehouden en ervaringen uitgewisseld, de collega's uit de andere ziekenhuizen zijn vrienden geworden. De wereld wordt zo wel erg klein soms, zelfs heel klein. Dat blijkt wanneer mijn dochter en de zoon van de ook aanwezige Belgische collega op datzelfde ogenblik in een werkgroepje zaten. Ze doen dezelfde studie, zitten in hetzelfde studiejaar, in dezelfde stad en hun achternaam begint met dezelfde letter.

     Die middag stelde de directeur van het oogziekenhuis in Kuala Lumpur, Maleisië voor om de volgende vergadering bij hem te houden, dat maakt de wereld nog wat kleiner. Het is wel een stuk verder weg natuurlijk, maar dichter bij de hemel: ze hebben daar het hoogste gebouw ter wereld en waar hij ons graag wil ontvangen. Eens kijken of ik daar zo dicht bij de hemel ook een luxe hotelkamer kan versieren.

 

TOEVAL

Vol trots reed één van onze medewerkers met haar eerste kleinkind door het pand. Terecht, het is een schattige baby en de jonge oma mag er ook nog best wezen. Terwijl we aan het vergaderen zijn, maken we toch even tijd vrij om de kleine te bewonderen. Dure vergadertijd gaat verloren, zie je een collega denken.

     Even later onderhandelen we met de zorgverzekeraars. Mannen schijnen een vergadering altijd te beginnen met koetjes- en -kalfjespraat, ter bevordering van het onderhandelingsklimaat. Dus praten we even over het nog recente vaderschap van één van de zorgverzekeraars. Als verrassing komt naar voren dat hij de trotse vader is van dezelfde baby die de trotse oma ons eerder had laten zien.
     Persoonlijke ervaringen spelen een dominante rol in onderhandelingen. Ze bevestigen of ontkrachten het beleidsverhaal dat je vertelt. Vaak ben je je niet bewust van toevallige persoonlijke relaties en ervaringen, maar ik let er wel altijd alert op.

     Toeval of niet, de laatste tijd merk ik dat steeds meer persoonlijke ervaringen hebben met onze organisatie. Gelukkig zijn ze zo goed als allemaal positief, wat het onderhandelen wel zo prettig maakt. Maar bestaat toeval eigenlijk wel?

BOEKENWEEK

Met het thema Spiegel van de lage landen duikt de Boekenweek in de historie van de lage landen. Duiken in het verleden is blijkbaar in, maar met welke regio heb je de meeste binding?

     Iedere ochtend en avond kom ik met de trein door Dordrecht. ‘Hoe dichter bij Dordt hoe rotter het wordt’, luidt het spreekwoord. Dordrecht is echt zo'n stad waar je makkelijk aan voorbij rijdt. Dat een deel van de collectie van het Rijksmuseum thans tijdelijk in het Dordts museum hangt was een reden om samen met onze vriendengroep de stad te gaan ontdekken. Het moet gezegd: Dordrecht heeft een onverwacht mooi centrumgedeelte. Opvallend is dat de stad eeuwen geleden een periode van grote welvaart kende, maar daarna tot op vandaag in slaap is gesukkeld. Wel mooie bruggen, huizen, poorten e.d. maar nauwelijks levendigheid. De straten waren die zaterdagochtend uitgestorven. De gids had daar geen probleem mee, die leefde nog helemaal in de 17e eeuw. Sprak alsof 'we' nog in gevecht waren met Spanje, en 'we' de beeldenstorm toch netjes hadden uitgevoerd.

    De cultuurverschillen blijven in ons kleine landje verrassend groot. Onze  vriendenclub afkomstig uit het slechts enkele kilometers zuidelijker gelegen Brabant beleefde dat ‘we’ gevoel meer als ‘ze’ . In Rijke Levens constateert Ton van Reen dat wat hij beschrijft geldt voor heel katholiek Europa tot zelfs in Mexico toe. Toch bijzonder dat van de Moerdijk tot Sevilla je hetzelfde terugziet en aan de andere kant van de Moerdijk het geheel anders wordt.

     Het blijkt belangrijk te weten waar iemand vandaan komt, want dat laat je niet zomaar los. Ouderen keren niet voor niets vaak terug naar hun geboortegrond. Ook in organisaties wordt cultuur steeds belangrijker gevonden, dan is het makkelijk dat internet de mogelijkheid biedt te zien of er een cultuurkloof is met je collega’s. Op de websites www.familienaam.nl en www.familienaam.be kun je precies zien waar jouw familie in 1993 woonde. Het valt op dat Nederlanders niet zo snel wegtrekken uit hun geboortestreek. Mijn familie kwam Nederland binnen via Zeeuws-Vlaanderen, één werd katholiek, de nazaten bleven in het katholieke Brabant, de anderen trokken naar het protestantse Noorden. Tegenwoordig verspreiden gezinnen zich makkelijker over Nederland en kun je met de websites gelijk zien met welke collega’s je op basis van hun geboortenaam en geboortestreek de meeste cohesie hebt.

FOUTENMANAGEMENT EN LUBBERS

Volgens een evolutiebioloog en een sociaal psycholoog in de NRC gaat het ontslag van Lubbers als VN-gezant over macht, leiderschap en seks. Mensen zijn dieren en van het gedrag van andere dieren kunnen we veel leren. Werkend in een hiërarchische positie in een organisatie die voor 83 % uit vrouwen bestaat, spreekt zo'n artikel mij natuurlijk aan. Wat zeggen beide wetenschappers in het NRC-artikel:

·      Gorilla's: macho’s die zich intolerant, groot en sterk gedragen tegenover andere mannen.

·      Chimpansees: mannetjes werken samen, hebben zoveel mogelijk seks, en meerdere mannetjes paren met dezelfde vrouwtjes;

·      Mensen, de mannen: lijken meer op gorilla's, ze richten zich op partnerhechting, maar willen soms ook kijken wat er verder te koop is.

·      Mensen, de vrouwen: staan slippertjes van hun mannen toe, maar emotionele bindingen met andere vrouwen absoluut niet. Rond de eisprong kiezen vrouwen mannen met hoekige wangen (testosteron geladen), terwijl ze daarvoor en daarna kiezen voor de mannen met de wat rondere wangen (zorgzame types). Ze zien seks als middel om mannen te binden, mannen zoeken seks om de seks. Veel vrouwen vinden een man met macht aantrekkelijk maar zijn daardoor kwetsbaar, ze kunnen zich afgewezen voelen.

De 'error-management' theorie zegt volgens de sociaal psycholoog dat je als man twee fouten kan maken; niet zien dat een vrouw hen aantrekkelijk vindt terwijl dat wel zo is of denken dat een vrouw hen aantrekkelijk vindt terwijl dat niet zo is. Volgens de wetenschappers is het heel goed mogelijk dat Lubbers totaal niets heeft gedaan, maar dat de vrouw zich afgewezen voelde. Twee personen kunnen op verschillende manieren naar een contact kijken.

     Nog opmerkelijker waren de uitspraken over 'Lubberiaans gedrag' van enkele feministen (zoals Hedy d' Ancona) elders in de krant. Ze pleitten voor het verbieden van lichamelijk contact tussen medewerkers. Ze zullen daarmee, wetende dat 30% van de relaties op het werk ontstaan, waarschijnlijk niet bedoelen dat alle lichamelijk contact tussen medewerkers/geliefden voor het huwelijk verboden moet worden! Dat zou zonde zijn, want met beschaafd lichamelijk contact kun je meer zeggen dan met duizend woorden.

 

WARME WINTERS

Ieder jaar betaal ik trouw het abonnement van de lokale schaatsclub. Met de giro-overschrijving verdwijnen de koeien uit het weiland en wordt rivierwater opgepompt.
Het blijft vervolgens wachten op een echte vriesperiode die steeds minder vaak voorkomt. Op de perfecte schaatsbaan, kon je vroeger lekker rollebollen met vriendjes en vriendinnetjes. Het echte schaatsen lieten we over aan ‘Boven de rivieren’, voor ons was de ijsbaan een grote ‘flirt’-locatie.

     Klimaatveranderingen maakt schaatsen op natuurijs steeds onwaarschijnlijker. Tv-reportages spreken over een gemiddelde temperatuurstijging met enkele graden door een toenemend wereldwijd energieverbruik. Waar moet je dan heen voor schaats- en winterpret? Naar de ooster- of zuiderburen: via Trier ben je in 3,5 uur bij de Erbeskopf in Thalfang, of via Venlo op de Ettelsberg in Sauerland. Vroeger was dit avontuurlijker, je wist nooit of er voldoende sneeuw zou liggen. In het vroege internettijdperk verschenen foto’s op de websites, later gevolgd door trage webcams en uiteindelijk livestreams.  Tegenwoordig heeft ieder wintersportdorp een redelijk actuele webcam, variërend van een beeldje per dag tot een live stream webcam. Even kijken op http://www.hunsrueckhaus.de/webcam/current.jpg en bij sneeuwval direct online een huisje boeken. Jammer dat de uitstoot van uitlaatgassen de temperatuur weer doet stijgen, maar ik neem door de week de trein, dus met mijn uitstoot valt het wel mee.

     Die sneeuw in Duitsland is leuk, maar geef mij toch maar die natuurijsbaan met z’n romantische verlichting, koude wind en barokmuziek. Terug naar de tijd waarin je indruk probeerde te maken op sierlijke meisjes met witte ijshockeyschaatsen en plastic schaatsbeschermers als contactpuntjes.

 

VALENTIJNSDAG

Lig je goed in de markt? Is Valentijnsdag goed verlopen? Ben je in de bloemetjes gezet door een onbekende, of viel het dit jaar weer tegen met de rozen? Het is altijd lastig te voorspellen of je succes hebt bij een ander. Dat geldt niet alleen voor romantiek, maar ook voor muziek. Wat is mooie muziek en ligt prettig in het gehoor? Een moeilijke vraag.

     Tegenwoordig kopiëren de meesten van ons muziek (illegaal) en branden erop los, waarna we pas beslissen of we een nummer de moeite waard vinden om vaker te draaien. Dat bespaart de dure aanschaf van een muziek-cd’s. Voor de prijs van enkele cd's heb je tegenwoordig een hele stijlvolle mp3-speler, inclusief FM radio en een memorystick van 256 mb. Modern design in een roestvrij stalen behuizing, kleiner dan een luciferdoosje en de helft dunner. Prachtige muziek in je oren - maar zo'n liedje moet eerst wel uitgegeven worden. Is dat nog rendabel voor de platenindustrie?

     Met behulp van statistiek kun je allerlei zaken beter voorspellen. Jaren geleden kwam een programma op de markt dat bij de start van de competitie de eindstand kon voorspellen op basis van voetbalclubkenmerken. Nooit meer iets over gehoord - waarschijnlijk gaf het de verkeerde uitslag. De nieuwste ontwikkeling is het voorspellen van hit potentieel van songs via een wiskundige patronen van maten en noten. De genaamde 'Hit Song Science'-software van Polyphonic HMI voorspelde al het succes van Norah Jones en Maroon 5 correct (zie www.hitsongscience.com).
     Een song heeft meer kans op succes als hij: aangenaam klinkt, makkelijk blijft hangen, een goed wiskundig patroon heeft en goed gepromoot wordt. De software bevat alle 3.5 miljoen 'Billboard'-hits. Bij sterke overeenkomst van het wiskundige patroon van een lied met eerder hits is de kans op succes groot.

     Geruststellend nieuws voor de creatievelingen onder ons: het programma kan niet zelf scheppen. Gelukkig zijn de creatieve hersencellen van de Chopin's en Lennon's onder ons dus nog niet te kopiëren. En Valentijnsdag……? Blijf werken aan je uitstraling en het gaat zeker lukken in 2006. Of zouden ze dan inmiddels ook een programma hebben ontwikkeld om je kansen te voorspellen?

 

PAIREN

Wim, een kennis, zit rustig tegenover mij in de trein. Hij reist regelmatig naar Den Haag. Geen spoortje nervositeit te bespeuren, terwijl de voorpagina van de plaatselijke krant prominent meldt dat Wim aan 'pairen ' doet. Wim heeft een probleem en hij is niet de enige. Van Brabant tot in Rio, van Venetië tot in New Orleans proberen ze samen een probleem op te lossen. Pasen, de herdenking van de wederopstanding van Christus, valt nooit op een vaste datum. Het kan laat of vroeg in het jaar vallen. Dit jaar valt Pasen extreem vroeg, en daarmee ook de veertigdaagse vastentijd die daaraan voorafgaat. Dus ook de carnaval, om nog even voor de vasten uit te pakken, valt extreem vroeg.
     Direct na Nieuwjaar zitten de mannen van de vaste carnavalsclub daarom in het café om het thema voor dit jaar vasttestellen. Waar je normaal gesproken zo’n zeven à acht weken voor hebt, moet nu in vier weken gebeuren. Dat vraagt snel overschakelen van het Kerst- en Nieuwjaars gevoel naar een ontluikende voorjaarsprikkeling. We gaan als 'zonen van Prins Bernhard'. Veel vliegtuigjes vouwen, anjers maken van papieren zakdoekjes, koltruien, medailles enzovoort.
     En Wim? Die moet "pairen". Niks geen seksistische uitspattingen. In Nederland geven we niet makkelijk formeel ruimte voor minderheidsculturen. Dus Wim krijgt als Tweede Kamerlid ook geen vrij voor carnaval. Hij moet een zuidelijk oppositielid vinden dat ook vrij neemt, zodat de stemverhouding bij eventuele stemmingen gelijk blijft. Gelukkig weet Wim dat ook in de Nederlanden geldt dat de culturele achtergrond sterker is dan de politieke voorkeur. Die PvdA’er zal hij zeker wel vinden. En wij, ‘de mannen’? We krijgen een hogere erfenis, want ook Lockheed schijnt nog wat extra geld aan 'ons pa' te hebben gegeven.