WERELDREIS DOCHTER, KWESTIE VAN GELUK?

Straten vol met vlaggen waaraan schooltassen bungelen: het is een herkenbaar beeld. Na jaren van zwoegen en een laatste eindsprint voor het examen is het voor de meeste scholieren (en hun ouders) zover, ze zijn geslaagd. Na het examen lonkt de vrijheid, al weten veel jongeren nog niet hoe ze die moeten invullen. Onze oudste dochter wist al jaren dat ze samen met een schoolvriendin naar Australië wilde. Op haar dertiende stond dit plan al vast, en toen ze vorig jaar slaagde, vertrok ze - net achttien jaar oud - vanaf Schiphol voor negen maanden naar Australië.

     Als ouders neem je afscheid zonder precies te weten wat er allemaal zal gebeuren. Het voelt aanvankelijk alsof je je kind uitzwaait voor een paar weekjes zon en strand.
Maar na enkele weken begint er toch iets knagen: je mist duidelijk iemand in het gezin ook al heb je nog drie flinke druktemakers, over. Beide meiden trokken al backpackend door het immense Australië, voornamelijk langs de oostkust. Elke nieuwe locatie bood optimistische verwachtingen, maar vaak bleek werk moeilijk te vinden, waren werkgevers keihard en de werkomstandigheden beroerd. Toch hielden ze de moed erin: “Op de volgende locatie wordt het vast beter”.
     Als ouder lees je de e-mails en probeer je tussen de regels door te lezen. Het thuisfront wordt immers bestookt met verhalen over jonge meisjes die blijven hangen bij knappe gespierde Australiërs, of ongelukken tijdens gevaarlijke uitstapjes. Natuurlijk deden beide meiden vrolijk mee met het programma van jonge backpackers: zoals snowboarden op de ijzige gletsjers van Nieuw-Zeeland (waarvan twee groepsleden in het ziekenhuis belandden), skydiven, voor het eerst paardrijden en relaxen op de FIJI eilanden. Tenslotte nog even twee dagen shoppen in Bangkok - waarbij we via hun e-mail waarschuwden; “Pas op dat ze geen drugs in je bagage stoppen".

     En dan…. staat je dochter opeens om 6.30 uur ’s ochtends weer op Schiphol. Alles is goed verlopen, beide meiden zijn heelhuids teruggekeerd. Dezelfde avond gaan nog even op stap om van de vrolijke sfeer te genieten in de stad vanwege Nederland- Tsjechië (toen het nog 2-0 stond). Niet al te laat komt ze thuis, maar om twee uur 's nachts gaat de telefoon. De dochter van een vriend had iets op straat gevonden….het paspoort van onze dochter. Een exotische trip van negen maanden zonder problemen doorstaan en dan gelijk de eerste avond in Nederland je reisdocument verliezen. Is dat puur toeval of gewoon geboren onder een gelukkig gesternte als een bekende je belangrijkste reisdocument vindt?

VERHUIZEN

In januari 1992 betrok ik de traditionele directeurskamer van het kliniekgebouw van het ziekenhuis, via de prachtige gebogen ramen had je uitzicht op de tuin. Het kliniekgebouw had echter te weinig ruimte. Toen na een paar jaar een externe huurder de derde etage van het polikliniekgebouw verliet, verhuisde de directie naar de "overkant" van de straat.
Na 10 jaar op dezelfde plek en een omvangrijke renovatie later verhuizen we weer terug naar het kliniekgebouw. De facilitaire dienst zorgt ervoor dat alle verhuisdozen 'over' gaan, maar uitpakken en schoonmaken doen we zelf. Doe maar een spijkerbroek aan, geven ze als tip want van verhuizen word je vuil.

     Op de dag van de inhuizing was echter grote kans dat televisieverslaggevers langs zouden komen, vanwege een presentatie van extern rapport. Wat als je straks in een spijkerbroek op het journaal verschijnt? Dat zou gegarandeerd jarenlang ruzie opleveren met mijn moeder. Dus trok ik mijn nieuwe pak aan en begon voorzichtig met uitpakken. Terwijl ik met grote voorzichtigheid een bierfles wilde leeggooien in de wasbak, spoot het bier alle kanten op. Resultaat: mijn hele pantalon zeiknat.

     Wat nu te doen? Een stomerij met een één-uursservice was niet te vinden en naar huis gaan om een ander pak te halen zou minstens twee uur kosten! De modewinkel om de hoek bood wellicht uitkomst. Wellicht hadden ze nog wat restanten van hun opheffingsuitverkoop. Helaas vond ik geen pantalon die bij mijn schoenen paste, maar wel een perfect passend driedelig beige 100% wollen pak. Een onverwachte meevaller na zoveel tegenslag.

     De parallel met de verbouwing van het ziekenhuis is snel getrokken: ook daar stapelden de tegenslagen zich jarenlang op, maar uiteindelijk staat er een prachtig ziekenhuis. Toch geldt die parallel niet voor het prijskaartje: terwijl mijn driedelig pak slechts € 99,95 kostte, hanteren aannemers helaas andere calculatiemachientjes.

 

CLOACA

Ruim 100.000 mensen hebben al gekeken naar de tragikomische verfilming van het gelijknamige toneelstuk, geschreven door Maria Goos. Cloaca, wat letterlijk een riool of het uiteinde van het darmkanaal bij dieren betekent, is een oude begroetingskreet tussen vier vrienden. De vroegere studievrienden komen door omstandigheden weer even bij elkaar en proberen wanhopig de oude vriendschap nieuw leven in te blazen. De een zit midden in een huwelijkscrisis, de ander heeft grote problemen op zijn werk, de derde is een cocaïneverslaafde topadvocaat, en de vierde staat op het punt de première van zijn nieuwe theaterstuk te beleven. De oude vriendschap spat uiteen wanneer ze elkaar laten vallen als bakstenen en ieder voor zijn eigen belang kiest.

     Je krabt wel even achter de oren wanneer al je vrienden en vriendinnen (eind 40, begin 50) de film herkenbaar en vermakelijk vinden, terwijl je vervolgens een negatieve recensie leest. De recensente, een vrouw van een jaar of 25, kan zich maar moeilijk voorstellen wat een midlifecrisis betekent voor de mannen in de film. “De oude vriendschappen, die even herleven en dan vervagen als een droom, daar kan ik me niet echt mee identificeren. Daar moet je waarschijnlijk iets ouder voor zijn...” 

     Dan dringt het echt tot je door dat je ouder wordt en misschien niet meer helemaal begrepen wordt door het jonge, dynamische deel van de samenleving. Toch is het een mooie leeftijd om te zien hoe je leeftijdsgenoten allemaal worstelen met die omslag in hun leven.

     Ook in de televisie-interviews van Paul Rosenmöller zie je die verschuiving in interesses bij zijn gesprekspartners. Plotseling is er meer aandacht voor immateriële zaken en minder voor het materiële. En zolang je vrouw en haar vriendinnen de hoofdrolspelers nog steeds aantrekkelijke mannen vinden, valt dat ouder worden eigenlijk nog best mee.

E-MAIL VRIJE DAG

De vrijdag gebruik ik meestal om de berichten weg te werken, vooral de digitale post. Het gebruik van e-mail heeft onmiskenbare voordelen. Je wordt minder vaak gestoord door de telefoon voor minder urgente vragen, en je kunt antwoorden wanneer het jou uitkomt. Je moet ze wel allemaal lezen, wat een belasting is voor mijn schaarse energie. Nog erger zijn de e-mails met één of zelfs meerdere bijlagen, vaak van tientallen pagina’s. Afgelopen vrijdag kwamen er tijdens zo’n opruimdag weer meer dan 50 e-mails binnen. Dweilen met de kraan open.

     Het St. Joseph’s Hospital uit New Jersey, heeft daar iets op gevonden: de e-mailvrije dag. Op 20 juni was e-mailgebruik niet toegestaan. Communicatie was alleen mogelijk via de ouderwetse telefoon of, nog beter, face-to-face contact. Niet alleen werd duidelijk hoe afhankelijk we zijn geworden van e-mail, maar ook dat het werk in de zorg primair draait om zorg aan het bed, en niet om het beantwoorden van zoveel mogelijk e-mails.

     Een mooi initiatief, want de techniek die ons helpt, kan ook onze ondergang worden. De computer kan ons afleiden van waar we ons werkelijk op moeten concentreren. Een e-mailvrije dag is effectieve manier om even los te komen van het dagelijkse informatiebombardement. Steeds meer mensen krijgen fysieke klachten van de hoeveelheid informatie die ze moeten verwerken, in combinatie met de vaak door de verzender verwachte reactietermijnen. Een mooi nieuw doktersrecept: eenmaal per week een e-mailvrije dag.

VLAANDEREN-NEDERLAND

Al decennialang werken veel Vlamingen in ons ziekenhuis. Mede dankzij het Phaco-fellowship dat door één van de artsen werd geïntroduceerd is hun aantal nog sterker toegenomen. Andere medewerkers zijn gestart met de klinische paden, waarvoor ze vaak een opleiding in Leuven volgen. Tenslotte verhuizen er steeds meer ziekenhuiscollega's naar een mooi (en goedkoper) stulpje net over de grens. Zelfs in begijnhofjes in het Vlaamse land kom je collega’s als bewoner tegen.
Wat is het geheim van de aantrekkingskracht van het Vlaamse land?

     Wekelijks kom ik diverse malen op de fiets langs de grenspaal. In de natuur kan het niet zitten, want aan de Nederlandse kant ziet de natuur er exact hetzelfde uit, als aan de Vlaamse kant. Een kronkelende rivier, koeien, grasland, reigers en vissers. De grenspaal lijkt meer op een verdwaalde raketpunt dan op een aanduiding dat vanaf hier een totaal andere bevolking met hun eigen normen en waarden zou wonen. Zelfs het asfalt vertoont geen enkele scheiding.
     Tot voelt iedereen haarfijn aan dat de Antwerpse winkelstraat (de Meir) ondanks al die Ollandse ketens, een andere sfeer uitstraalt dan de Rotterdamse variant (de Koopgoot). De sfeer is duidelijk Bourgondischer, meer aandacht voor de schoonheid van de uitstraling en een rustiger tempo. Lunchen is geen noodzakelijke verstoring van de middagpauze, maar een moment van genot. Een polibezoek is een raadpleging en een artsenkamer is een kabinet. Terwijl de Nederlandse cultuur minder hiërarchisch, opener en directer is.
Wat zou het mooi zijn als we in ons ziekenhuis een synergie van het beste uit beide culturen konden realiseren. "Het" ziekenhuis van de lage landen aan de zee. Eerst maar eens beginnen met een aangeklede lekkere lunch! De Nederlander gaat immers steeds meer uitgebreid lunchen, een leuk geprijsd alternatief voor het wel erg duur geworden diner bij de "euro" horeca.

HERFSTSCHOONHEID

Met onze mensenhanden kunnen we hele mooie dingen maken. Dagelijks laten we dat in het ziekenhuis zien. Ook het ziekenhuisgebouw komt wonderschoon uit de renovatie naar voren.

     Schoonheid wordt vaak verbonden aan jong zijn. Ouderdom en sterfte lijken worden minder vaak als mooi beschouwd. Toch laat de natuur zien dat dit niet klopt. Dit jaar kunnen we volop genieten van prachtig weer, vaak een strakblauwe lucht, veel zon, weinig wind en regen. Alle mogelijkheden om er op uit te trekken. Dan sta je op een vroege zaterdagmorgen toch versteld wat de natuur kan maken. Zelfs in een sterf stadium laat een forse beuk zien zich alweer klaar te maken voor het nieuwe leven, terwijl de goudbruine blaadjes langzaam door de lucht zwevend hun weg zoeken naar de grond om zich daar om te vormen tot vruchtbare bodem.

     Zo toont de natuur dat ouderdom en sterfte zeer zeker ook tekenen van schoonheid bevatten. Je droomt dan vanzelf weg als je onder de beuk de toekomst in kijkt.

EEN EYE CACHEN OF CATCHEN?

Al eens gecached in een bos? Nee? Dan staat het 1-1, want ik ook nog niet. Onlangs stuitte ik samen fietsend met mijn vrouw op een bijzondere activiteit in het Brabantse land die deed denken aan de tijd toen de adel de zondagmiddag met elkaar in gepaste sfeer doorbracht. Een grote groep jagers was op Hubertus jacht. Een prachtige stoet van paarden, jachthonden en een trompetter trok door de herfstige bossen om een vos op te sporen die de jachthonden moeten zien te vinden. Mooi rood en bruin tegen een herfstgekleurd bosgebied. Een plaatje. De jagers en hun honden rennen door bos en heide. Geen nood want de grondeigenaar doet meestal gewoon mee. Na de jacht is het goed laven aan een lekker biertje of glaasje wijn.
     Niet voor iedereen is zo'n dure sport weggelegd, dus is daarop een digitale variant gevonden. In het bos wordt een schat begraven en de nieuwste wandelsport kan beginnen, caching. De wandelaars proberen met behulp van het Global Positioning Systeem (GPS) een schat te vinden. Geen paarden, geen trompetters en geen honden meer , maar een pda-tje in de hand en maar cachen, jongens. Geocaching blijkt aantrekkelijk te zijn voor alle leeftijden, met een speciaal sterrensysteem om de moeilijkheidsgraad van de routes aan te geven. En ben je na de jacht je auto kwijt; even gewoon de coördinatoren van je auto intoetsen en je komt altijd weer thuis.

     Maar ja, die cachers hebben in tegenstelling tot de jagers geen grondeigenaren in hun groepje zitten en dat is vervelend als jouw pda-tje je dwars door bos en heide stuurt. Daarop is een typisch Hollands antwoord gevonden; een stichting om te bemiddelen tussen cachers en grondeigenaren, zodat iedereen ongestoord kan genieten van het spel!
     Je kan natuurlijk ook een oogballetje als schat verstoppen en al cachend het oogje proberen te vinden. Is de winnaar nu een eyecacher of een eyecatcher?

 

(Voor meer informatie surf naar http://www.stichtinggeocaching.nl of http://www.geocaching.nl. )

 

KEES GAAT EXTREEM

De reclame- en televisiewereld zoekt steeds vaker de extremen op: extreem afslanken, extreme uitdagingen, extreme seks. Kun je iets leren van deze extremen? Twee recente voorbeelden bieden interessante inzichten.

     Het eerste voorbeeld afkomstig van Twan vd Kerkhof gaat over leiderschap. Rederij Wilhelmsen verloor in één klap bij een vliegtuigongeluk de totale leiding. Na het drama wist het bedrijf niet alleen te overleven, maar zelfs ook te vernieuwen. Dit relativeert het belang van leiders. Volgens Van der Kerkhof draait leiderschap niet zozeer belangrijk wat leiders doen, maar vooral om hoe zij anderen ondersteunen in hun werk. Mensen werken niet voor de baas, de baas werkt voor de mensen.

     Het tweede voorbeeld komt van Judith Mair, Duitslands strengste bazin en auteur van het boek Het is mooi geweest- Het kantoor is geen pretpark. Deze jonge blonde linksgeoriënteerde manager tapt uit een ander vaatje. Ze stelt dat werk niet draait om plezier, maar om presteren. Collega's en chefs zijn geen vrienden, worden met 'u' aangesproken en de achternaam, privégesprekken horen niet op de werkvloer.

 Bij afspraken met de klant wordt werkkleding verplicht gedragen. Gelet op de hoge internationale verkoopcijfers van haar boek zijn nogal wat mensen gecharmeerd van haar aanpak.

     Wat moeten we met zulke extremen? Net als bij de modeshows van de grote vooraanstaande kledingmerken en couturiers zie je zelden iemand op straat lopen met de extreme vormgegeven kleding. De kernprincipes sijpelen vaak door naar bredere trends.

NUT VAN DE PUT

 

Toen ik op de middelbare school zat, aten we tussen de middag thuis warm. Mijn vader kwam uit zijn werk, at en zakte daarna languit in een makkelijke stoel. Mijn leermeester had op zijn directeurskamer in het ziekenhuis zelfs een ligstoel staan en deed ‘s middags altijd even zijn ogen toe. Tegenwoordig ziet de dagindeling er heel anders uit, geen warm eten meer tussen de middag, maar vaak een werklunch. Verandering is niet altijd vooruitgang.

     Toch lijken sommige goede gewoontes uit het verleden langzaam terug te keren. Niet vanzelf, omdat het gewoon lekker voelt, maar omdat het wetenschappelijk wordt onderbouwd. Zo vindt Robert Kriegel dat we veel minder druk moeten doen en veel vaker ons moeten ontspannen, ook op het werk. Letterlijk en figuurlijk vaker achteroverleunen: vijf à tien minuten per dagdeel met je ogen dicht in een comfortabele stoel. Of tijdens lange vergaderingen gewoon een korte pauze inlassen. Is het echt zo moeilijk om ruimte voor de dut te maken?

     Rondkijkend in de trein, waarin ik deze column schrijf, lijkt het erop dat mijn mede-treinreizigers dit al goed begrepen hebben. Ze doen hun dagelijkse dutje, twee keer daags, heen en weer.

PALMPJE

Palmen heb je in alle soorten en maten. Het strand, de zee en het mooie weer vormen een ideale stek om vanuit een 'zwoel' café deze exotische plantensoort te bewonderen. Tegenwoordig is Palm in bijna alle cafés in Nederland te drinken. Een mooie reclame van een dansend paard met witte manen, dat symbool staat voor het Vlaamse Pallieterland, doet denken aan het kolkende schuim in een bol Palm-glas.

     Keescafé kan ook niet meer zonder Palm. Dat is de naam van het computertje waar ik dit café op intik. Mijn vorige apparaatje liet me steeds vaker in de steek, geen beeld, dus totaal onthand. Op deze Palm is alles mogelijk. 's Ochtends kan ik zelfs wat internetpagina's actualiseren. De krant kun je dan in de trein lezen op het schermpje. Zelfs de gehele medische handboeken, zoals de Wills Eye Manual kun je erop zetten.
     In 1994 had ik het gevoel dat internet veel potentie had de wereld te veranderen. Datzelfde gevoel heb ik nu mijn Palmpje. Let maar op, over twee jaar loopt iedereen ermee rond en verdwijnen laptops uit het straatbeeld. Ze zijn alleen nog niet goedkoop, maar dat zijn pilsjes ook niet meer. Alhoewel…Ik zit nog weleens op een terrasjes vlak over de grens; een Primus voor €1, en een Palmpje voor €1.20! Dan kan er altijd nog wel een extra Kriekje vanaf.