TRADITIE

Het nostalgische dorp bestaat soms nog, zoals Oirschot. Een statige kerk omgeven door een historisch plein, vol met klasse restaurantjes en leuke winkels. Een ideale locatie voor de traditionele uitvoering van het Stabat Mater, de klaagzang van Maria bij haar gestorven zoon aan het kruis. Dit jaar genoten we van de wereldpremière van een moderne versie (schreeuwende koorleden) en van een traditionele uitvoering. De kerkbanken worden tijdens zo’n lange zit wel erg hard. Stilzitten is geboden, kuchen verboden vanwege de CD opname die tegelijkertijd plaatsvindt. De lijdensweg wordt er alleen maar echter van. Uit de reacties tijdens de uitvoering blijkt dat veel van de bezoekers, geen echte kerkgangers zijn. Het is zelfs de vraag of ze überhaupt het onderscheid tussen Pasen en Kerstmis kennen. 

     Een treinmaat van mij gaat het deze Goede Vrijdag eens wat anders aanpakken. Het publiek gaat zelf aan de bak, geen harde kerkbanken, geen gedwongen stilte. Geen kerk maar een poptempel heeft hij afgehuurd. Het publiek moet zich helemaal in het wit hullen en luidkeels de refreinen meezingen tijdens deze karaoke-versie van de musical Jesus Christ Superstar. Het is nu al een succes want er komt, net als bij de kruisiging zelf, voldoende volk op af. Hij heeft al vijf Jezussen, twee Maria Magdalena's, drie Judassen, zes apostelen en een serietje priesters ter beschikking. Saamhorigheidsgevoel kweken en tegelijkertijd het verhaal nog een keer vertellen. Een hedendaagse versie van de ‘beat-mis’ met de jongerenkoren uit de jaren zeventig, dit keer niet in een kerk maar in een poptempel. Tradities zitten niet in gebouwen maar in mensen.

ONDERSCHEIDEN

Onderscheiden zit in de mens. Bij militairen is dat het duidelijkst: twee militairen zitten tegenover mij, allebei in hetzelfde uniform, de generaal heeft niet alleen een ander tekentje op de schouder, hij heeft ook een dubbel zo brede bies over zijn pantalon lopen dan de majoor naast hem. Ook op de buitenlandse kostscholen zien meisjes er, ondanks hun uniform, toch allemaal iets anders uit. Is het niet de schoen, dan is het wel het sokje of het kettinkje. En kenners weten het verschil tussen een maatkostuum en confectie.

     Nu iedereen met allerlei IT-apparaatjes rondloopt, is ook daar behoefte aan onderscheid. Een Apple is als vorm wel mooi, maar te gewoontjes. EGO uit Den Bosch sprong in die markt en verkoopt laptops die eruitzien als een luxe tasje, passend bij de kleding. Speciaal voor Valentijn maakte EGO er één met een hart van Swarowski-kristallen voor ‘slechts’ 8.950 euro. Een protserige ding dat past in een milieu waar mensen zich overdadig onderscheiden, een bontjassen wereld. Guus Hiddink, die ook niet vies is van het grote geld, heeft de ondernemer geïntroduceerd in Moskou, daar wordt de EGO al in 17 winkels verkocht, al dan niet in bont.

     Toch is al dat onderscheiden uiteindelijk een uiting van sociaal gedrag; we willen er bij horen, bij onze eigen groep. Mensen blijven sociale wezens, met een voorkeur voor gelijkgestemden, terwijl diversiteit nu juist zo inspirerend kan zijn. Meer onderscheiden kan ons allemaal juist verrijken.

TALENT

Alles wat eenmaal op internet staat, kan er nooit meer af. Veel mensen delen hun lief en leed op verschillende websites: van vakantiefoto’s en cv’s tot erotische filmpjes op YouTube, zonder te beseffen dat over vijftig jaar hun kleinkinderen nog steeds die oude filmpjes van oma en haar vrienden kunnen terugvinden.

     In de loop der tijd delen we talloze ideeën, doen we uitspraken over de toekomst en sluiten we weddenschappen af. Vaak vergeten we van wie we een idee hebben overgenomen, of kan een uitspraak uit het verleden niet meer worden gestaafd.

Zo voorspelde ik ooit op de afstudeertentoonstelling van Marlies Dekkers dat ze een grote toekomst tegemoet zou gaan. Bewijs van die uitspraak heb ik echter niet.

     Mirthe, net zestien, is een goede vriendin van een van mijn dochters. Ik ken haar al jaren, en we plagen elkaar graag. Net als veel jonge meisjes wil ze al een tijdje model worden. Ik voorspel dat het haar gaat lukken, en dat ze zelfs op de cover van toonaangevende internationale glossy’s zal staan. Zo, dat staat nu vast en is de komende tien jaar nog te controleren. Weddenschapje?

 

WONDEREN

Nederlandse voetballers doen het goed in Spanje. Na een tijdje zijn de spelers toe aan een nieuwe carrière stap en worden trainer, eerst in Nederland, maar Spanje blijft trekken. De stap van PSV naar Valencia was voor trainer Koeman dus een heel aantrekkelijke en makkelijke want Eindhoven heeft een directe vliegverbinding met Valencia.
     Spanje, ook Valencia, heeft de laatste decennia laten zien zeer goed in staat te zijn voor zichzelf te kunnen zorgen, geholpen door flink wat Europese subsidies. Na de zoveelste overstroming van de stad werd hard afgerekend met de natuurlijke rivierloop, de rivier werd verlegd en de rivierbedding viel voor eeuwig droog. Daar hadden ze geen Nederlandse waterdeskundige voor nodig. Het blijft een genot om op een zaterdag, midden in februari, in de zon even languit op het strand van Valencia te liggen. Even uitrusten en nagenieten van de hypermoderne imposante architectuur die in de rivierbedding is nedergedaald. De plaatselijke architect Santiago Calatrava, heeft als een hedendaagse Gaudi, een reeks architectonische wereldwonderen geschapen. Een stad voor kunsten en wetenschap. Zo heeft één van de gebouwen niet alleen de vorm van een oog, het kan zich ook openen als een ooglid.
     In Amsterdam zijn de successen van Ajax al jaren opgedroogd en ook de kas is leeg. Vanuit Spanje is het plaatselijke voetbaltalent JC als verlosser nedergedaald om Ajax weer kampioen te maken van Nederland. Nu zelfs NAC Breda tweede staat in de competitie, lijkt dat geen echt wereldwonde meer. Voor wereldwonderen moet je tegenwoordig elders zijn, zoals in Spanje.

HART

Met Valentijn laten we het hart spreken, zo wil althans de commercie ons doen geloven. Ruim 18% van de Nederlanders zou volgens het grote Valentijns onderzoek van het blad Metro een Valentijnskaart gestuurd hebben aan iemand anders dan zijn of haar partner. Opvallend veel Nederlanders schijnen een kaartje te versturen, een veel groter aantal zal teleurstellend hun brievenbus leeg zien blijven. De post is er blij mee, want die hebben toch al te maken met een drastische daling van het aantal brieven.
     Cardiologen laten het hart mede spreken via wetenschappelijk onderzoek, research gericht op levensverlenging of verbetering van kwaliteit van leven. Cardioloog Pim van Lommel baart opzien met zijn wetenschappelijk onderzoek naar bijna-dood ervaringen en de wens om dood te blijven. Zijn bestseller roept natuurlijk vragen op. Toch blijkt uit zijn studie dat veel mensen met bijna-dood ervaring liever in de tunnels des doods waren gebleven, dan er op het laatste moment weer uitgetrokken te worden door een reanimatie.
     Na de bijna-dood ervaring staan mensen geheel anders in het leven, niet meer het jachtige bestaan, geen angst meer voor de dood, meer één met de natuur. Het gevoel overheerst. Het hart spreekt, maar de voorkeur gaat vaak niet meer uit naar degene van vroeger. Ruim 70% van de ‘bijna dood’ mensen komen in een scheiding terecht. Is gelijk weer duidelijk waar die grote aantallen Valentijnskaarten vandaan komen.

ANGELS

Vanwege Carnaval moet het café weer opgepoetst worden. De arbeidsvitaminen, verzorgd door de beschermengelen klonken hemels.

Voor iedereen die mee wil zingen de tekst:
Gloria etc. (2x)
Engelkes door het luchtruim zwevend
Drinken blij het bier gebracht
Van het bier dat ons doet leven
we weten dat een kater wacht
Gloria etc. 2x

Wij zuipen blij en wonderklare
Binnen is het heet en droog
En alle gasten die er waren
Proosten met hun glas omhoog
Gloria etc. (2x)

dun gouwen engel

PSYCHOTHERAPIE

Voor velen is de reguliere zorg het eerste aanspreekpunt wanneer het tegenzit met de gezondheid. Toch zoeken velen daarnaast talloze alternatieve manieren om van de kwalen af te komen of ze te voorkomen, vaak met een geestelijke insteek. Een kaars opsteken in Lourdes is zo'n voorbeeld, de bedevaart wordt zelfs door de zorgverzekeraar betaald.

    De reguliere geestelijke zorg zet soms intensieve psychotherapie in om het geestelijk welbevinden weer op orde te krijgen. Psychiater Paul Dingemans ziet ook wel alternatieve mogelijkheden. Carnaval is volgens hem een heilzaam feest, even ontsnappen aan de waan van alledag, de dagelijkse sleur en sores vergeten. Het feest heeft aspecten van een intensieve psychotherapie. Individuele (verkleden) en groepsactiviteiten, massaal beleven (samen zingen, hossen en lallen), psycho dramatische momenten (met prinsen en narren) en veel creativiteit.
     Terwijl de helft van Nederland ongezond voor de tv hangt om naar “Boer zoekt Vrouw” te kijken, trekt de zuidelijke helft een boerenkieltje aan en gaat actief zelf op zoek. Een stuk leuker en beter voor het geestelijk welbevinden. Financieel wat armer zolang Lourdes wel en Carnaval niet vergoed wordt. Aan het eind misschien een kater, maar wel geestelijk gezonder.

ROEM (2)

Wat kun je met roem? Je kunt indruk maken, maar op wie eigenlijk? De naam van mijn buurtgenoot stond die week prominent vermeld op de verjaardagslijst in de krant, tussen andere Bekende Nederlanders. Er stond alleen niet bij dat hij in zijn dooie eentje op de ski’s stond, relatie net naar de knoppen, maar de wintersport was al geboekt. Stom toevallig schoven andere buurtgenoten net voorbij over de piste. Hun recalcitrante puberzoon lag nukkig in bed, ze kenden hem slechts van vluchtige contacten bij het buiten zetten van de kliko. Een leuk stel maar voor de BN’er helaas niet jong genoeg voor een swingend contact, wel een leuk stel om de eenzaamheid te doorbreken.
     De volgende dag stonden ze met z'n allen bij de ski-lift, inclusief zoonlief, die toch maar uit bed was gekomen. Bij zijn vrienden kon hij natuurlijk wel indruk maken met zo’n verhaal, skiën met een sportieve BN’er. Samen gleden ze vlotjes over de zwarte pistes. Ouders tevreden en de eenzame BN’er tevreden. Liedjes van Guus Meeuwis schoten me te binnen bij het verhaal; “Geef mij nu de angst, ik geef je er hoop voor terug” en “geef mij het gevoel dat ik er weer bij hoor vandaag”.
    Guus zat laatst nog naast ons in de vertrekhal op het vliegveld. Mijn kids zijn niet zo nukkig op vakantie. Het bleef bij de uitwisseling van “blikken in de ogen” dat was genoeg om “elkaar een dienst te bewijzen”. Guus is ook BN’er, maar eentje die kan leven zonder roem, gewoon een zelf gesmeerde boterham nuttigen, dat is een “Wereld van verschil”.

GEHEIM

De top 10 boekenlijst ligt bij de boekshop in het station voor het grijpen. Op deze AKO-lijst prijkt al een tijdje the secret van Rhonda Byrne. Volgens de schrijfster is alles energie, gedachten kunnen werkelijkheid worden mits je erin ook gelooft en gevoelens voor toont. Je wereld is dus maakbaar, al maakt de geest geen onderscheid tussen positieve en negatieve gedachten. Wie vaak denkt aan gevreesde dingen, roept die juist op.
     Toen ik in het fietserstunneltje plots voetgangers moest ontwijken die ineens opdoken uit de haakse bocht, gleed ik soepeltjes over een bevroren plasje in de binnenbocht. Nadenkend over wat had kunnen gebeuren passeerde ik de dag erop extra voorzichtig dezelfde plek. Juist daardoor ging het mis; veel te traag fietsend, extra remmend, schoof de fiets in een flits onder me uit. De salto mortale eindigde met een flinke klap van mijn hoofd op de stoeptegels.
     Met een blauw oog en schaafwonden op de wang de feestdagen vieren roept steevast reacties op. Ook ruzie gehad met de partner? Kan goed, want na de kersttijd stijgt het aantal echtscheidingen altijd flink. Of is het toch een kwestie van energie oproepen met de verkeerde gedachten? Zo'n blauw oog blijft toch altijd mysterieus.

 

VOORNEMEN

Vroeger waren winkels twee januari gesloten om de voorraad te tellen, oftewel ‘te balansen’. De financiële balans moest immers per 1 januari worden opgemaakt. In het huidige digitale tijdperk is de voorraad continue in beeld, alleen de digibeten onder de winkeliers “balansen” nog handmatig. Goede voornemens draaien vaak om afslanken. Minder eten is het devies, want ieder pondje gaat door het mondje. Tijdens de feestdagen zijn de vetrolletjes ongewild gegroeid en de kledingmaat knelt. Teveel eten, drinken en snoepen, te weinig ‘geSonjaBakkert’.
     Aldi en de Lidl stunten wekelijks met een goede prijs–kwaliteit verhouding voor de seizoensgebonden producten. Ditmaal een transparante weegschaal voor een spotprijs. Ideaal, want onze oude weegschaal gaf steeds een ander gewicht aan: een beetje naar voren hellen scheelde al gauw een kilo. De nieuwe Aldi weegschaal is echter iets té transparant, iedereen in huis blijkt plots drie kilo zwaarder te zijn geworden. Dat tikt flink aan bij het berekenen van de Body Mass index. De nieuwe weegschaal doet terugverlangen naar het oude streefgewicht.
     De kranten spelen handig in op onze afvalwens. Het krantenartikel waarschuwt voor het overslaan van maaltijden. Een keer niet eten en later op de dag in één keer de calorieën inhalen is verkeerd. Het om de dag overslaan van een maaltijd is echter wel gunstig, volgens het voedingscentrum. Het ‘balansdag’ dieet leidt tot 8 % gewichtsverlies en lagere cholesterolwaarden. Afwachten of dit nieuwe ‘balansen’ werkt, of dat we straks teruggaan naar oud ‘balansen’? Kilo’s tellen en constateren dat de vetvoorraad is toegenomen. Zijn we met oud en nieuw toch weer in balans.