ZWARTBOEK OF WITTE PAKJES?

De uitreiking van de gouden kalven is een van de weinige glamourmomenten in de polder. Voor regisseur Verhoeven is het waarschijnlijk slechts een opstapje naar de echte Oscar. Zijn nieuwste film Zwartboek is slim gemaakt met bijna alle Hollandse beroemdheden voor jong en iets ouder. Iedereen is van stal gehaald voor de film Zwartboek; zoals Carice van Houten, Sebastian Koch en Thom Hoffman. Ontluikende ‘echte‘ liefdesaffaires  tussen acteurs vullen de glamour- en roddelbladen. Het internationale succes is gegarandeerd met de onvermijdelijke Nederlandse vrije seksscènes.

     De echte glamour straalde echter bij de hockeymeiden die de WK trofee wonnen. Ze stalen de show in het tv-programma Holland Sport in hun witte pakjes met hun spierwitte haren en sexy glimlachjes. De roemruchte zwembadnacht van het Nederlands voetbalelftal tijdens het WK’ 74 viel in het niet bij de ontboezemingen over de nachtelijke escapades van de meiden in Madrid na de WK-overwinning. Een beeld van zwoele, swingende energievolle, sterke vrouwen en mannelijke begeleiders die tussentijds afgemat afhaken. Binnenkort verschijnt een documentaire over deze meiden. Geheid dat die film meer kans op een Oscar maakt dan Zwartboek. Fatima Moreira de Melo kan daarvoor haar ‘boekje’ gesloten houden, daar hoeven geen extra knoopjes in haar witte outfit voor open.

LEVEN EN DOOD

Zo divers als het leven is, zo divers is de herinnering eraan. Op een zomerse zondag, begin oktober, staan we met de hele familie bij het graf waar we negen jaar geleden voor het eerst om heen stonden. Rust, devotie, het ruisen van de majestueuze bomen, het ophalen van herinneringen.
     Verderop stoft een man een praalgraf, vol kiezels, stenen figuurtjes, foto's, kunstbloemen en een marmeren boek met gouden letters. In deze hoek liggen meer mensen uit ' 't kamp’, allemaal met praalgraven. De overledene ligt te midden van zijn dierbaren, voor hen is het een wekelijkse ontmoetingsplek.
     Door een gat in de beukenhaag steken we door naar het protestantse deel, daar enkel donkere zerken die oprijzen uit het gras. Een individuele opstanding, een solistisch mensbeeld. Zelfs als doden leven we verschillend verder in de gedachten van anderen.

STILTE

Luisteren en kijken naar stilte is een uitdaging. De film Die Grosse Stille van regisseur Philip Gröning, duurt drie uur en is muisstil. Wij zijn films gewend waar beelden ons voorbijflitsen, ondersteunt met een doordringend geluid.  En dan is het ineens op een vrijdagavond stil in de bioscoop ............................................... ............... ..................... ................. .................. .................... ...................... drie uur lang. De film registreert het leven van mannen in het klooster van de Kartuizer Orde in de Franse Alpen die slechts één keer per week met elkaar praten: pure onthaasting.
     Luisteren naar stilte is vrij inspannend, de donkere beelden op je netvlies zorgen ervoor dat je al snel ligt te snurken als je niet oppast. Je voelt wel dat stilte ook veel kan geven: stil zijn maakt je alert voor de essenties in communicatie. Zo praten we vaak meer dan we luisteren, terwijl een stiltemoment meer kan opleveren dan doorratelen. Alert stil zijn is niet makkelijk, maar levert vaak meer op. Zoals even stil staan je eerder op een onbekende bestemming brengt dan blijven rennen. Wanneer gaan we de ‘time-out’ invoeren in onze onderlinge gesprekken?

OVERGEWICHT

In 1998 deed ik mijn eerste ervaringen met laptops op. Nieuwsgierig liet ik me door de Dunnet medewerker adviseren. Versteld stond hij van mijn vraag; “kun je ze achter op de fiets vervoeren”? Nou...eh... je moet er niet mee sollen, was zijn antwoord. Toch wat onmogelijk voor iemand die Sol heet. Laptops kunnen tegenwoordig veel meer, maar ze zijn nog steeds onhandelbaar groot en zwaar, standaard voorzien van een draagtas. Laatst zorgde zo'n zwaar ding voor overgewicht bij het inchecken van mijn bagage.
     Ook scholieren zeulen ’s ochtends met kilo's boeken. Ze zijn er helemaal op voorbereid om later die laptop te zeulen. Na de Eastpak is nu de schoudertas bij de jeugd populair. De trend is om deze schoudertas op de bagagedrager te laten rusten en de lange riem losjes over de schouder te hangen: geen zware boeken meer op je rug en geen straaltjes zweet op je hippe shirt. Eastpakers willen natuurlijk graag mee met deze trend, met hun riemen over hun ellenbogen lukt het net, zijn ze toch nog een beetje trendy. Sturen gaat een stuk slechter, maar je moet wat risico's nemen in het leven.
     Ook oudjes willen nieuwe gadgets. Zolang laptops niet meedoen aan pogingen om overgewicht kwijt te raken, blijf ik het liefst ' sollen ' met een klein, fijn en licht PDA-tje. Pas wanneer de laptops van Dell, Sony, Apple en Toshiba lichter worden, meld ik me weer. Misschien een ideetje voor een nieuwe editie van de SBS- TV serie Afvallers, iedere week strijden deze computerfamilies tegen gewone families wie procentueel de meeste kilo's verliest.

KUNST

De wereldeconomie bloeit weer op, krotten worden gesloopt en vervangen door hoogbouw, kantoren en shopping centra. Meer luxe. Nederlanders kopen meer, al zijn het andere spullen dan vroeger. Naast IT dragen ook de kunst en cultuur bij aan een sterkere economie. Zo is het Witte de With Festival allang niet meer alleen een creatieve activiteit: het is een economische barometer van de stad.
     De Milanese kunstenaar Matteo Ciber gaat een stap verder: kunst en modern design, is niet alleen schoonheid maar moeten bijdragen aan een hechtere samenleving. Hij brengt een alleenstaande dame met haar lekkere kookkunsten op een creatieve wijze in contact met de hardwerkende dertiger zonder kooktijd, die graag tegen een geringe vergoeding wil genieten van lekker eten. Beiden geholpen. Of hij transformeert een 'clean' metrostation in een unieke ontmoetingsplek vol allerlei wijkactiviteiten. Naast praktische voordelen, een plek vol sociale cohesie, een plek waar je je graag mee wil identificeren. We bouwen metropolen, maar hunkeren naar de sfeer van het dorp gezongen door cabaretier Wim Sonneveld. Het scheppen van die unieke eigenheid is een culturele uitdaging.

COMMUNICATIE

De wereld is een flink stukje kleiner geworden dankzij internet. De mogelijkheden zijn enorm en je vraagt je gelijk af hoe je dat vroeger deed. Lekker in de rij staan bij het postkantoor in het buitenland, een telefoonverbinding regelen nadat je eerst een girobetaalkaart had ingeruild voor de plaatselijke muntsoort.
     Inmiddels zijn we een paar jaartjes verder, komt geld overal uit de betaalautomaat en kun je overal internetten. Dit berichtje tik ik op een laptop op het vliegveld van Ho Chi Minh City in Vietnam. Vandaag zag ik in een van de spaarzame musea oude radio's en stencilmachines van het gestaalde partijkader, ze waren cruciaal voor het bewind om de macht van de Amerikanen te breken.

Duidelijk een land in transitie: soms zijn er faciliteiten, soms niet. Zo kon ik in het hotel MSN-en met mijn zoon, die op dat moment op zijn telefoon een SMS ontvangt over een brand vlak bij een familiepand. Mijn neef keek wel even vreemd op toen ik hem met mijn 06 vanuit Vietnam belde dat een pand in Breda in de fik stond en de brandweer onderweg was. Later las ik op internet dat het brandje snel onder controle was.
     Inmiddels promoot de premier van Vietnam de markteconomie en schakelt daar de Harvard universiteit voor in. De portier van het museum van de overwinning op Amerika, vroeg om dollars, stond onder een zonnescherm van Coca-Cola en keek uit op een Ford garage. Wellicht hebben communicatiemiddelen ook hun beperkingen en lijkt de kracht van het materialisme toch nog sterker. Het blijft een kwestie van slim communiceren met de klant.

MASSAGE

Tijd nemen voor ontspanning is lastig, terwijl het zoveel kan opleveren. Tot voor kort liet ik mij regelmatig masseren: twee uur intensieve massage in een half slaperige gemoedstoestand. Jammer genoeg is mijn masseuse overleden.
     De massage dames op de Thaise stranden waren een uitkomst: een uur oliemassage voor zes euro, inclusief glimlach. Jammer dat dit genot in Nederland altijd inclusief vertroeteling van erotische zones is, wat het duurder maakt. Dat soort genot haal ik toch liever elders, daar heb ik zelfs geen Thaise massagevingers voor nodig. 'Handen thuis' zogezegd.
     In Vietnam hebben ze een interessant initiatief, massage door blinden. De blindenvereniging van Ho Chi Minh City leidt blinden op in traditionele massage. Misschien een idee om naast Dinner in the Dark, ook opleidingen voor ‘massage in the dark’ te gaan verzorgen. Vrijwilligers om zich te laten masseren genoeg lijkt me, ontspanningstijd is immers gelijk werktijd.

BEER

We geven het meeste geld uit aan onze naasten, dat heeft de commercie goed begrepen. In de loop der jaren zijn de gezinnen echter kleiner geworden. Inmiddels richten reclames zich op luxe voor huisdieren. Hond en kat verdienen ook luxe, schreeuwen de commercials ons toe.
     Wie gunt Bobo niet zijn Bonzo vitality maaltijd? De marktgroei is schijnbaar onvoldoende, dus krijgt de pluche beer de kind-status. Terwijl armen in de wereldsteden buiten bedelen om een aalmoes, probeert het warenhuis binnen de knuffelbeer te humaniseren: eigen vulling, kleren, shampoo, zeep, schoenen, tasje en zelfs een verjaardagsfeestje.
     Leuk voor de commercie, maar kunnen we niet beter eerst de minder bedeelden extra knuffelen?

CIJFERS

Een 'gat in de markt' is niet zo simpel bedacht. Kranten hebben dagelijks een verse opmaak, maar de puzzelpagina bleven jarenlang hetzelfde. Een uitgekauwd product zou je denken. Toch is de opmaak van de puzzelpagina onlangs wereldwijd drastisch gewijzigd: Iedereen is opeens verslaafd aan Sudoku, een simpel cijferspel uit Japan. Achteraf denk je: dat had ik zelf kunnen bedenken. Dat is echter vaak bij een hype.
     Tijdens de vakantie hielden we in ons gezin een Sudoku competitie. En de kinderen? Die hebben natuurlijk weer gewonnen. Die jonge hersenen vinden de juiste combinatie verbluffend snel, terwijl Pa en Ma met hun oude hersenen net de eerste cijfers hebben gevonden. Misschien leren de kids door die cijferspelletjes beter hoofdrekenen, iets wat er op school helaas bij in is geschoten. De jeugd wint met cijfers, maar verliest met rekenen. Jammer, want dat 'gat in hun hand' is al zo groot.

VOC

Reizen zit Nederlanders in het bloed. Ten tijde van de gouden eeuw heeft de VOC ons daar groot mee gemaakt. Waar je ook komt, je komt er Nederlanders tegen. Veel voormalige VOC-locaties, zoals Ghana, New York of Thailand huisvesten nu internationaal vooraanstaande oogklinieken.
     Het is wel zoeken naar die VOC-plekken. De Tuk-tuk's brengen je in de oude hoofdstad van Thailand naar alle toeristische plekjes, maar de 'Dutch settlement' was onbekend voor onze Tuk-tuk dame. Verscholen tussen scheepswrakken en oud roest staat een gedenkplaat van de VOC, omringd door in het gras liggende porseleinen scherven als restant van een 400 jaar geleden opgerichte handelspost.

    Gaat onze moderne VOC-variant; Het Oogzorgnetwerk, de Verenigde Oogheelkundige Centra, ook gouden tijden beleven? Hoe zullen de restanten er uit zien in 2406? Misschien worden die oogklinieken ooit vakantiebestemmingen of zouden ze dan zo verstandig zijn om tijdens de vakantie niet over het werk te dromen.